SİNEMA-TV BÖLÜMÜ

İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi bünyesinde, ülkemizin ilk sinema kulübünü (Kulüp Sinema 7), ilk film arşivini (Türk Film Arşivi), ilk sinema müzesini ve sinema alanındaki ilk bilim-sanat-kültür kurumu olan Sinema-TV Enstitüsü’nü kuran Prof.Sami Şekeroğlu, 1974 yılında Türkiye’de ilk kez sinema eğitimini başlatmıştır. İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nin 2547 sayılı YÖK yasası ile Mimar Sinan Üniversitesi’ne dönüşmesiyle statüsü yeniden düzenlenen Sinema-TV Enstitüsü, Mimar Sinan Üniversitesi Sinema-TV Merkezi ile Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema-TV Bölümü adı altında organik olarak birbirine bağlı iki ünite olarak örgütlendi. (Bkz. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sinema-TV Merkezi)
Sinema-TV Merkezi’nin tüm olanaklarından faydalanan Sinema-TV Bölümü; eğitime başladığı günden bu yana Prof. Sami Şekeroğlu’nun oluşturduğu “EĞİTİM İÇİNDE ÜRETİM, ÜRETİM İÇİNDE EĞİTİM” ilkesi doğrultusunda uygulamalı eğitimin sürekli olarak yerli ve yabancı profesyonel sinemacılarla sürdürüldüğü, akademik öğretimle usta-çırak ilişkisini birleştiren dünyadaki tek kurumdur. Sinema ve televizyon alanında ihtiyaç duyulan sanat adamları ile Türkiye içinde ve dışındaki Üniversitelerin Sinema-TV eğitimi veren birimlerine estetik, teknik ve kuramsal bilgilerle donatılmış Öğretim Elemanları yetiştirmeye yönelik bir eğitimin yürütüldüğü Sinema -TV Bölümünde öğrenciler, MSÜ Sinema-TV Merkezi’nin 10 000 filmlik arşivinden ve Kurumun modern teknolojisinden faydalanmakta, kurumda yapılan profesyonel çalışmalara katılmaktadırlar.
İlk üç yarıyılda teorik ve uygulamalı temel eğitim alan öğrenciler daha sonraki yarıyıllarda danışmanları denetiminde profesyonel olanaklarla her yarıyıl en az bir kısa film çalışması gerçekleştirerek eğitimlerini tamamlarlar. Bu filmler, geniş katılımlı jüriler tarafından değerlendirilir. Akademik kadro, Prof.Sami Şekeroğlu, Prof.Tevfik İsmailov, Memduh Ün, Duygu Sağıroğlu, Nedim Otyam, Feyzi Tuna gibi sinemamızın ünlü ustaları ile Kurumun kendi yetiştirdiği Prof. Cem Odman, Prof. Alev İdrisoğlu, Prof. Asiye Korkmaz, Yard. Doç. Z. Yüksel Aktaş gibi akademisyenlerden ve yine kendi yetiştirdiği Serdar Akar, Uğur İçbak, Mehmet Aksın gibi genç sinemacılardan oluşmaktadır.

TARİHÇE

Türkiye'nin İlk Sinema-Kültür Kulübü: Kulüp Sinema 7
1959’da İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Yüksek Resim Bölümü’ne giren Prof.Sami Şekeroğlu, öğrenciliğinin ilk yıllarından başlayarak Akademi öğrencilerine yönelik film gösterileri yapıyordu. Bu gösterilerin Akademi dışında da ilgi ile karşılanması üzerine İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi içinde Türkiye’nin ilk özel sinema-kültür kulübü olan “Kulüp Sinema 7”yi kurdu ve kulüp etkinliklerini Akademi dışına açtı. Film gösterileri yapan, sinema dergileri yayınlayan, Türkiye’deki sanatçı ve bilim adamlarını toplayarak açıkoturumlar düzenleyen, yurt dışından önemli sinemacıları davet eden Kulüp Sinema 7, ülkemizdeki ilk ve tek sanat kurumu olan Akademi’de bile sinemanın bir sanat dalı olup olmadığı tartışmalarının yapıldığı yıllarda bir sinema-kültür ortamı oluşturdu ve daha sonra kurulacak olan sinema ile ilgili kuruluşlara öncü oldu.

Sinemamızın Ürünlerini Gelecek Kuşaklara İletmek Üzere Arşivcilik Çalışmaları Başlatılıyor: Türk Film Arşivi
Prof.Sami Şekeroğlu, sanat ve kültür etkinliklerinin yanı sıra sinema ürünlerini toplamak, bir film arşivi oluşturarak görsel kültürümüzün en önemli belgeleri olan sinema filmlerini gelecek kuşaklara iletmek amacıyla arşivcilik çalışmalarına başladı. Kısa sürede Akademi içinde film koruma odaları oluşturdu ve kulübün ismini 1967’de “Türk Film Arşivi”ne dönüştürdü. Aynı yıl, kısa adı FIAF olan Uluslar arası Film Arşivleri Federasyonu’nun Doğu Berlin’de yapılan kongresine davet edildi ve Türk Film Arşivi ülkemizi arşivcilik alanında yurt dışında temsil etmek üzere yazışma üyeliğine kabul edildi. 1969’da New York’ta yapılan kongrede yedek üye, 1973’te Moskova’da yapılan kongrede asil ve yetkili üye oldu. Prof. Sami Şekeroğlu ve kurduğu kuruluşlar, sinemanın bir sanat dalı olmadığı ve Akademi içinde barınamayacağı görüşünü savunan bazı Akademi hocalarının eleştirilerine hedef oldu. Ancak yapılan etkinliklerin her geçen gün daha da genişletilmesi, kuruluşun adının yurt içinde ve dışında duyulması bazı öğrencilerin, öğretim üyelerinin ve dönemin Akademi Başkanı Prof.Asım Mutlu’nun Prof. Sami Şekeroğlu’na destek vermeleri Türk Film Arşivini güçlendirdi. Bu dönemde Türk sinemasına karşı yabancı sinemayı savunan sinema yazarlarına rağmen Türk sinemasına iyi-kötü ayrımı yapmadan bütünüyle sahip çıkan ilkeli tutumu ile sinemacıların güvenini kazandı. O yıllarda Prof. Sami Şekeroğlu’nun yanında Bülent Erkmen (Yüksek Dekor Bölümü öğrencisi), Duygu Şekeroğlu (Yüksek Resim Bölümü öğrencisi), Emre Çağatay (Yüksek Dekor Bölümü öğrencisi), Turgay Sapanlı (Yüksek Mimarlık Bölümü öğrencisi), Nur Erkmen (Yüksek Dekor Bölümü öğrencisi), Erdal Küpeli (Yüksek Mimarlık Bölümü öğrencisi) ve Akın Oktay’dan (Yüksek Mimarlık Bölümü öğrencisi) oluşan sürekli bir ekip oluştu.

Devlet Tarafından Kurulmayan Tek Devlet Kurumu: İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Film Arşivi
Etkinliklerin, özellikle büyük yatırımlar gerektiren arşiv çalışmalarının yoğunluğu karşısında kurumun ihtiyaçları bir öğrenci topluluğunun bütçesiyle karşılanamayacak hale gelince Arşiv Başkanı Prof.Sami Şekeroğlu, Türk Film Arşivi’ni tüm mal varlığıyla devlete devretmeye karar vererek bu görüşünü dönemin Akademi Başkanı Prof.Hüseyin Gezer’e iletti. Bu teklif, 8 Ağustos 1968’de Akademi Temsilciler Kurulu’nda kabul edilerek Türk Film Arşivi’nin Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’ne bağlı bir arşivleme, araştırma, yayın ve eğitim kurumu olması onaylandı. 1969’da “İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Film Arşivi” yönetmeliği resmi gazetede yayınlandı. Uluslararası unvana sahip, binlerce filmin koruma altına alındığı bu yapıyı karşılıksız olarak devlete devreden Prof. Sami Şekeroğlu ve arkadaşları 5 yıl süreyle yönetimde kalma koşulunu yönetmeliğe koymuşlardı. 1971’de Prof. Sami Şekeroğlu resmen Devlet Film Arşivi Müdürü, Bülent Erkmen ise Arşiv Genel Sekreteri oldu. Bu yıllarda Ersu Pekin, Gülden Eruzun ve Yücel Gürocak gibi isimlerle ekibi genişledi.

Örgün Eğitimin İlk Adımı: Sinema Kursları Açılıyor
Arşivcilik çalışmalarının ve halka açık düzenli film gösterilerinin yanı sıra, dönemin sanat, kültür ve bilim insanlarını bir araya getiren toplantılar, açıkoturumlar düzenleyen, yayınlar yapan Devlet Film Arşivi, 1973 yılında Türkiye’de ilk kez sinema kursları açtı. Prof.Sami Şekeroğlu başkanlığında Türk Sinemasının önemli ustaları Metin Erksan, Lütfi Akad, İlhan Arakon ve Halit Refiğ’in katıldığı sinema kursları ülkemizdeki sinema eğitiminin temelini oluşturdu. Prof. Sami Şekeroğlu’nun teklifi ile 1974’de Akademi’nin bazı bölümlerinde “Sinema” dersi müfredata alındı ve Prof.Sami Şekeroğlu ülkemizin ilk sinema Öğretim Üyesi oldu.

Bir Bilim - Sanat - Kültür ve Eğitim Kurumu: Sinema-TV Enstitüsü
Aynı yıllarda bir bilim-sanat-kültür kurumunu barındıracak nitelikte Akademi dışında bir binanın yapımı ve bu kurumun gereksinimi olan cihazların yurt dışından getirilmesi için çalışmalara başlandı. Prof.Sami Şekeroğlu, Hollywood ve Avrupadaki teknolojik gelişmeleri yakından izledi. Yurt dışındaki sinema merkezleri, stüdyolar, sinema okulları, arşivler ve sinema aletleri imal fabrikalarında araştırmalar yaptı, bütün bu çalışmalardan faydalanarak Türkiye'ye uygun bir sinema kurumu yapısı oluşturdu. Devlet Planlama Teşkilatı’nın desteği alınarak Balmumcu’da yeni bir binanın inşaatına başlandı. "Film Arşivi", "Sinema Okulu" ve "Sinema Müzesi" olarak tasarlanan ve 1972'de başlanan ve mimarlığını Prof. Ataman Demir’in yaptığı bina projesinin birinci bölümü olan Film Arşivi, 1974 yılında tamamlandı. Yurt dışından getirilen cihazlar, o güne kadar toplanan filmler ve diğer görsel-işitsel arşiv malzemeleri bu binaya yerleştirildi. Projenin ikinci aşamasını da oluşturmak üzere çalışmalara başlandı ve dünya standartlarında teknolojik alt yapıya sahip laboratuarı, arşivi, kütüphanesi, gösteri ve sergi salonlarıyla bir bilim-sanat-kültür kurumu haline gelen  Film Arşivi 1975 yılında "Sinema Televizyon Enstitüsü" adını aldı. Sinema Televizyon Enstitüsü kurucusu ve Müdürü Prof.Sami Şekeroğlu'nun Kulüp Sinema 7’yi kurduğu yıllarda üç hedefi vardı. Bunlardan ilki görsel kültürümüzün en önemli malzemesi olan sinematografik mirası koruma altına alarak gelecek kuşaklara iletmek, ikincisi sinema alanında bir bilim, sanat ve kültür kurumu oluşturmak, üçüncüsü ise Türkiye’de ilk kez akademik düzeyde sinema eğitimini başlatmak. Bu düşüncelerini 1964-65 yıllarında yayınladığı “FİLM” dergilerinde yazmış ve aşama aşama hedeflerini gerçekleştirmişti.
 
Özgün Bir Eğitim Modeli: Eğitim İçinde Üretim, Üretim İçinde Eğitim
Sinema-TV Enstitüsü’nün kuruluşuyla örgün eğitimin başlatılması için yapılan hazırlıklar tamamlandı. Eğitim kadrosu, Türk sinemasına ürün vermiş sinemacılardan,  teknik alandaki uzmanlardan  oluşturuldu. Prof. Sami Şekeroğlu, özgün bir sinema eğitim ilkesiyle ülkemizdeki ilk örgün sinema eğitimini başlattı. Böylelikle Sinema-TV Enstitüsü,  eğitime başladığı günden bu yana “EĞİTİM İÇİNDE ÜRETİM – ÜRETİM İÇİNDE EĞİTİM”  ilkesi doğrultusunda uygulamalı eğitimin yerli ve yabancı profesyonel sinemacılarla sürdürüldüğü, akademik öğretimle usta-çırak ilişkisini birleştiren dünyadaki tek kurum olma özelliğini kazandı. 1982'de Yüksek Öğretim Kanunu ile İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi yeni bir yapılanmayla Mimar Sinan Üniversitesi adını aldı. Ancak, özgün bir kurum olan Sinema-TV Enstitüsü için onun tüm çalışmalarını kapsayacak bir yapılanma oluşturulamadı. Bir süre isimsiz kalan Kurum, Rektörlüğe bağlı, bağımsız bir birim olan, araştırma, inceleme, uygulama, arşivleme, yaygın eğitim, film ve yayın yapan bir bilim-sanat-kültür kurumu olan Sinema-TV Merkezi ile Güzel Sanatlar Fakültesi'nin bu alanda eğitim-öğretim yapan Sinema-TV Bölümü adı altında organik olarak birbirine bağlı iki ünite olarak örgütlendi.

Bugün, Sinema-TV Merkezi, Sinema-TV Bölümü’ne eğitim destek hizmeti vermekte, Bölüm Öğretim Elemanları ve öğrenciler, “Eğitim İçinde Üretim, Üretim İçinde Eğitim” ilkesi doğrultusunda Sinema-TV Merkezi’nin yaptığı profesyonel çalışmalara katılmaktadır. “Aşk-ı  Memnu”, “Yorgun Savaşçı”, “Üç İstanbul”, “Toprağın Teri”, “Metamorfoz”, “Yalnız Efe”, “Prevezeden Önce”, “Beş Hikaye”, “Derman”, “Mavi Sürgün”, “Toprak Adamları” gibi filmler, "Türk Sinema Tarihi” ve “Ünlü Ustalar" adlı dizi belgeseller, "Sinema Klasikleri", "Oskar Alan Filmler","Toplu Gösteriler" gibi dizi televizyon programları, “Atatürk ve Sanat”, “Cemal Reşit Rey”, “Sedat Hakkı Eldem”, “Dolmabahçe ve Atatürk”, “Beni Hatırlayınız”, “Mimar Sinan Üniversitesi Tanıtım Filmi” gibi belgeseller Kurumun yaptığı çalışmalardan bazılarıdır. Ayrıca, 1992  - 1994  tarihleri arasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile birlikte yürütülen BRT televizyon yayını, NTV'nin kuruluş çalışmaları ve ilk yayınları Bölüm Öğretim Elemanları ve öğrencileri tarafından Sinema-TV Merkezi stüdyolarından yapılmış, çeşitli televizyon kuruluşları için belgeseller, programlar hazırlanmıştır.

Öğretim Elemanları

Prof. Alev İDRİSOĞLU (Başkanı, Sinema TV Merkezi Müdür Yrd.)
Prof. Tevfik İSMAİLOV
Prof. Cem ODMAN
Prof. Asiye KORKMAZ (Bölüm Başkan Yrd., Sinema Tv Merkezi Müdürü)
Yrd. Doç. Z. Yüksel AKTAŞ (Bölüm Başkan Yrd., Sinema TV Merkezi Müdür Yrd.)
Okutman Çiğdem ÇERŞİT
Arş. Gör. Ali Sait LİMAN
Arş. Gör. Esra Berk EREN
Arş. Gör. Afif ATAMAN

Ders Saati Ücretli Öğretim Elemanları

Prof. Sami ŞEKEROĞLU (Kurucu)
Prof.Dr. Cengiz ERUZUN
Öğr. Gör. Memduh ÜN
Öğr. Gör. Duygu SAĞIROĞLU
Öğr. Gör. Nedim OTYAM
Öğr. Gör. Feyzi TUNA
Öğr. Gör. Serdar AKAR
Öğr. Gör. Uğur İÇBAK
Öğr. Gör. Süleyman ERDOĞAN
Öğr. Gör. Sami CANEL